HỆ THỐNG DU LỊCH THÔNG MINH TỪ XA ĐIỆN BIÊN



Hội Hạn Khuống
Địa chỉ văn hóa truyền thống của người Thái ở tỉnh Điện Biên
Tour liên quan

Hạn khuống là một hình thức sinh hoạt văn hóa truyền thống của người Thái ở tỉnh Điện Biên. Lễ hội thường được tổ chức sau vụ thu hoạch vào tháng 11 hàng năm. Trong lễ hội này, các chàng trai, cô gái công khai tìm hiểu nhau qua tài nghệ và lời ăn tiếng nói rồi kết tóc se duyên, xây dựng hạnh phúc gia đình. “Hạn Khuống” được coi là linh hồn của bản Mường, tượng trưng cho phồn vinh no ấm. Chính vì vậy, lễ hội này là một trong những lễ hội thu hút sự tò mò của khách du lịch.

“Hạn Khuống”, nghĩa đen của tiếng Thái là “sàn sân”, tức là một cái sàn dựng ở ngoài sân. Sân hình vuông hoặc hình chữ nhật cao từ 1-1,2 m, mặt sàn rộng từ 16-24 m2, được lát bằng dát tre hoặc phên nứa, xung quanh thưng bằng chấn song đan hình mắt cáo, có một cửa ra vào, lên xuống bằng cầu thang có từ 3-5 bậc. Ở giữa sàn có một bếp lửa (rộng hẹp tùy kích thước của “Hạn Khuống”), cạnh bếp lửa người ta dựng cây trụ (tiếng Thái gọi là cây “Lắc say”). Giống như cây nêu ngày Tết. Dựng xong “Hạn Khuống”, đêm đầu tiên làm lễ khánh thành, nam nữ thanh niên trong bản góp nhau thức ăn, thức uống mời các cụ cùng ăn mừng tại chỗ, sau đó sinh hoạt “Hạn Khuống” bắt đầu.

Trên sàn "Hạn Khuống" chuẩn bị dụng cụ cho nam thanh, nữ tú hội tụ giao duyên; con gái Thái thì quay sợi, cán bông, dệt vải, thêu thùa bằng chỉ màu các loại, có bếp củi để đốt lửa. Dụng cụ cho trai Thái gồm có lạt xanh, lạt đỏ, lạt trắng để đan hom, đan giỏ, đan ớp, hoặc đan các con vật để tặng bạn gái, người mà trai Thái có ý tỏ tình trong đêm khắp đối giao duyên. Ống điếu và bó đóm bằng tre ngâm khô và thuốc lào. Ngoài ra còn một số vật dụng khác để đan chải, đan vợt xúc... và các loại nhạc cụ như khèn bè, pí pặp, pí thiu, sáo trúc, đàn tính...

                                    Các thiếu nữ ngồi quay sợi trên "Hạn Khuống"

            Các chàng trai muốn lên sàn "Hạn Khuống" thì phải hát xin lên

 

            Các chàng trai, cô gái Thái hát giao duyên với nhau trên "Hạn Khuống"

            Đôi nào ưng ý sẽ hẹn đến mùa xuân cùng đi ném còn           

Khi nghe “Hạn Khuống” mở, đêm thứ nhất các chàng trai phải qua nhiều cuộc thử tài mới được các cô gái nhận vào tham dự hội. Thử tài ở đây là bằng lời ca, tiếng hát. Nhưng muốn lên sàn thì phải hát xin lên, muốn ngồi thì phải hát xin ghế ngồi, muốn uống nước thì phải hát xin nước uống... Các chàng trai làm thế nào để hát đối đáp để các cô gái duyên dáng nhưng cũng không kém phần chanh chua, hiểm hóc kia thuận lòng mới là tài. Và cứ liên tiếp như vậy, các chàng trai lần lượt qua các “cửa ải” thật khó khăn bằng lý lẽ thuyết phục lòng người.

Từ đêm thứ hai, “Hạn Khuống” cứ nổi lửa lên là các chàng trai, cô gái đến hội họp thật đông vui, cùng chia vui có các nghệ nhân. Các cô gái vừa quay sợi vừa hát, các chàng trai thì đan đồ mây tre hoặc làm những vật dụng trong gia đình. Thỉnh thoảng, các chàng trai, cô gái ngừng tay cất lên tiếng hát, tiếng sáo trúc véo von... Đôi nào ưng ý sẽ hẹn đến mùa xuân cùng đi ném còn...

Đêm càng về khuya, Hạn Khuống càng say nồng bởi những lời khắp đối, bởi sự nhanh tay xe sợi, thêu, đan hom, đan giỏ của các chàng trai cô gái Thái. Đến lúc này, những người có tuổi và trẻ em tuy vương vấn sàn Hạn Khuống nhưng cùng lần lượt ra về vì đêm sắp tàn canh. Hạn Khuống có thể diễn ra trong nhiều ngày, hình thức vui chơi phong phú, đa dạng như: tung còn, múa xòe, tó má lẹ, chơi cù... Khi hoàng hôn buông xuống, sinh hoạt trên sàn Hạn Khuống lại trở nên thắm nồng và trầm lắng lời khắp giao duyên của trai gái Thái. Cùng với khắp đối, người đến xem có thể cất lên giọng phụ họa làm cho không khí trong đêm Hạn Khuống càng trở lên say đắm lòng người. Hạn Khuống tan là lúc cô chủ sàn Hạn Khuống nói lời chia tay. Đến lúc này, không ai bảo ai, mỗi người một tay, trai dọn đồ nặng, gái dọn đồ nhẹ và bắt đầu thổi tắt bếp lửa sánh vai cùng nhau ra về là lúc rặng núi phía đông bắt đầu hửng sáng, Lúc đó, cô chủ Hạn Khuống cất thang Hạn Khuống dừng cuộc vui, nhưng dư âm đêm Hạn Khuống còn mãi.

                        Hội Hạn Khuống thu hút rất nhiều người tham gia

Tham gia vào đêm hội Hạm Khuống, du khách sẽ không thể nào quên được những câu hát giao duyên của các chàng trai, cô gái Thái, những tràng cười dí dỏm của người tham dự. Đây chính là nét đẹp mà du khách chỉ có gặp ở dân tộc Thái.